Orta Amerika’da bulunan Kosta Rika bölgesinde, nasıl meydana geldiği belirlenemeyen, 300’ü aşkın taş küre bulunmaktadır.

Çapları birkaç santimetre ila 2.13 metre arasında değişmekte olan, en ağırları 16 ton olmakta olan topların yüzlerce adedi, güney kosta rika’nın pasifik kıyısı yakınında palmur sur ve palmar norte şehirlerinin civarındaki diquis bölgesinde bulunmaktadır. Taşların çoğunun granite benzer sert, volkanik bir kaya türü olan granodioritten yapılmış olduğu gözlemlenmektedir.

Tarihte ilk kez 1900’lü yıllarda,  united fruit company, meyve ağaçlarını dikmek için ormanı temizlerken ortaya çıktığı bilinmektedir. Hatta, şirketin işçileri kürelerin merkezinde altın olduğu efsanesine inanarak taşların bir kısmını dinamitle patlattılar lakin 1948 yılında peabody müzesinden dr.samuel lothrop ve eşi, bu küreleri yerinde inceleyerek 1963 yılında hazırlamış olduğu raporu yayınladı. Taşların büyük bir kısmı farklı alanlara taşınmış fakat 6 tanesinin yeri hala değişmemiştir. Bazıları ulusal müzelerde sergilenen taşların, bazıları da başkent San Jose’nin park ve bahçelerini süslemektedir.

Yapılan araştırmalar doğrultusunda, taş topların bir kült simge, mezarı gösteren bir tür işaretçi veya bir çeşit takvimle alakalı olabileceği yorumlarını dile getirmemize sebep oldu. Taşlarla ilgili bilinen en güncel inceleme,  1990-1995 yılları arasında kosta rika ulusal müzesi tarafından yapılmış olmaktadır.

Kürelerin doğal oluşum mu yoksa insan yapımı mı olduğu hala tartışılan bir konu olmaktadır. Bazı jeologlar, taşların doğal yollarla meydana geldiğini, şu şekilde açıklamışlardır: ”Bir volkan gökyüzüne magma fışkırtmış; bu magma sıcak, külle dolu bir vadiye akmış ve daha sonra damlaları zamanla soğuyarak küreleri oluşturmuştur.” Diğer bir düşünce tarzı ise, ”Granit bloklarının çok hızlı akan bir şelalenin altında insan yapımı bir çukura yerleştirilerek sürekli akan suyun etkisiyle neredeyse mükemmel şekilde bir küre şekli almış olabileceği.” yönünde olmuştur. Arkeologlara göre ise küreler, ”iki ayrı toplumun yaşadığı iki ayrı dönemde yapılmıştır.” düşüncesi ile karşımıza çıkmaktadırlar.

Uzaydan ya da Atlantislilerden yardım gelmiş olduğu ihtimalini bir kenara alırsak eğer en benzersiz kuram, küreleri çok gelişmiş tarih öncesi bir uygarlığın yaptığı ve dünya çapındaki bir enerji üretim ağının anteni olarak kullandığı şeklinde. Uzaylıların ve Atlantislilerin yardımı ile yapılmış olma iddiası gibi somut bir kanıt olmadığı için bu kuram da temelsizdir.

Taş toplar ilk bulundukları yerden kaldırıldıkları için, ne için yapıldıklarına dair somut bir bilgi elimizde yoktur. 1997 yılında tüm dünyada kutsal yerleri korumak için landmarks foundation kuruldu. 2011’de çeşitli hükümet kuruluşlarının desteği ile landmarks foundation ve kosta rika ulusal müzesi ekipleri, kürelerin çoğunu San Jose’de yer alan, eski evleri olan sıradağlara taşıdılar. küreler ilk bulundukları yer olan diquis deltası’nda muhafaza edilebilecekleri ve sergilenebilecekleri  kültür merkezi yapılıncaya kadar, koruma altına alınmış olmaktadırlar.